خرید و فروش خودرو فقط به بررسی ظاهر ماشین یا توافق بر سر قیمت خلاصه نمیشود. در آگهیهای فروش و هنگام معامله، اصطلاحات مختلفی به کار میرود که هرکدام اطلاعات مهمی درباره وضعیت بدنه، سلامت فنی و ارزش واقعی خودرو میدهند. اصطلاحاتی مثل دور رنگ، شاسی پلمپ، لازمورقی یا نیمهفول اگر به درستی شناخته نشوند، ممکن است باعث شوند خودرویی را گرانتر از ارزش واقعی بخرید یا در معامله دچار اشتباه شوید. در ادامه، با رایجترین اصطلاحات خرید و فروش خودرو آشنا میشویم تا بتوانید با آگاهی بیشتری تصمیم بگیرید و معامله مطمئنتری داشته باشید.
اصطلاحات رایج در خرید و فروش خودرو
خرید و فروش خودرو در ظاهر کار سادهای به نظر میرسد؛ اما کافی است نگاهی به آگهیها یا گفتوگوهای بازار خودرو بیندازید تا با دنیایی از اصطلاحات ناآشنا روبهرو شوید. هرکدام از این واژهها پیام مشخصی درباره وضعیت فنی، بدنه یا ارزش واقعی خودرو دارند و ندانستن معنی آنها میتواند باعث تصمیمگیری اشتباه یا پرداخت هزینهی بیشتر شود. در ادامه، رایجترین اصطلاحات در خرید و فروش خودرو را بررسی میکنیم.
فول کامل
وقتی در آگهی نوشته میشود فول کامل، لزوماً به این معنا نیست که خودرو همه آپشنهای ممکن را دارد. در بسیاری از موارد، فروشنده منظورش این است که ماشینش امکانات پایهای و ضروری یک خودروی فول را دارد.
نیمه فول
خودروی نیمه فول به مدلی گفته میشود که از نظر امکانات و آپشنها نسبت به نسخه فول آپشن در سطح پایینتری قرار دارد و برخی از تجهیزات رفاهی یا فنی را در اختیار ندارد. این نوع خودروها معمولاً در جایگاهی میان نسخه پایه و نسخه فول یک مدل قرار میگیرند و انتخابی متعادل از نظر قیمت و امکانات محسوب میشوند.
مدل X، ترخیص Y
این عبارت معمولاً برای خودروهای وارداتی به کار میرود و یعنی ماشین با وجود مدل قدیمیتر، دیرتر از گمرک ترخیص شده است و به دلیل خواب طولانی در گمرک، کارکرد کمی دارد. البته در عمل این موضوع همیشه مزیت محسوب نمیشود و نباید معیار اصلی خرید قرار بگیرد.
سفارش کشور X
منظور از سفارش کشور، بازاری است که خودرو ابتدا برای آن تولید شده است. فروشنده با این عبارت میخواهد بگوید ماشینش نسبت به نمونههای مشابه آپشنهای بیشتری دارد.
X کلید
سه کلید، پنج کلید یا هفت کلید اصطلاحی بازاری برای اشاره به تعداد دکمههای آپشن در خودروهای لوکس است. این کلیدها معمولاً در سمت چپ راننده یا روی داشبورد قرار دارند و هرچه تعدادشان بیشتر باشد، یعنی امکانات رفاهی و ایمنی بیشتری در خودرو وجود دارد.
رادار جلو و عقب
برخلاف تصور عمومی، رادار جلو و عقب در آگهیها معمولاً به سیستمهای پیشرفته کمکراننده اشاره ندارد، بلکه منظور همان سنسورهای پارک هستند که هنگام نزدیک شدن به مانع با بوق هشدار میدهند.
آپشن X روشن
عبارتهایی مثل کولر روشن یا ESP فعال یعنی فروشنده میخواهد تاکید کند که آپشنهای خودرو سالم هستند و به درستی کار میکنند.
اگر میخواهید از مراحل انتقال خودرو پس از خرید آگاه شوید، بلاگ آموزش انتقال مالکیت خودرو را مطالعه کنید.
فرمان بشکن و تلسکوپی
فرمان بشکن به قابلیت تنظیم ارتفاع فرمان اشاره دارد، اما فرمان تلسکوپی علاوهبر ارتفاع، در عمق هم تنظیم میشود. این دو یکی نیستند و فرمان تلسکوپی آپشن کاملتر و کمیابتری محسوب میشود.
سند تکبرگ
سند تکبرگ یعنی خودرو از ابتدا فقط یک مالک داشته و دستبهدست نشده است. معمولاً چنین خودروهایی ممکن است قیمت بالاتری داشته باشند.
X سال تخفیف بیمه
این عبارت نشان میدهد خودرو در سالهای گذشته از بیمه شخص ثالث استفاده نکرده و تخفیف جمع کرده است. اما این موضوع الزاماً به معنی تصادف نداشتن خودرو نیست، چون ممکن است خسارتها به صورت شخصی پرداخت شده باشند.
فروش ماشین پول لازم
وقتی فروشنده از این عبارت استفاده میکند یعنی قصد فروش فوری دارد و معمولاً حاضر است تخفیف قابلتوجهی بدهد. این میتواند فرصت خوبی برای خریدار باشد. البته به شما پیشنهاد میکنیم پیش از خرید خودرو، حتما مقاله راهنمای جامع کارشناسی خودرو قبل از خرید را مطالعه کنید و با مواردی که باید هنگام معامله ماشین بررسی کنید، بیشتر آشنا شوید.
پلاک کاپوتاژ
پلاک کاپوتاژ به پلاک بینالمللی خودرو برای خروج از کشور اشاره دارد. داشتن این پلاک مزیت خاصی برای خریدار داخل ایران محسوب نمیشود و بیشتر جنبه نمایشی دارد.
فقط مصرفکننده
این عبارت یعنی فروشنده قصد فروش به واسطهها را ندارد و ترجیح میدهد خودرو به دست مصرفکننده واقعی برسد. گاهی هم به این معناست که قیمت خودرو بالاتر از نرخ دلالی تعیین شده است.
پلاک شهرستان، بازدید تهران
معمولاً خودروهایی که پلاک شهرهای مرطوب و بارانی کشور را دارند، به دلیل رطوبت بالای هوای این مناطق با استقبال کمتری روبهرو میشوند؛ چون در باور عمومی، رطوبت زیاد میتواند به بدنه خودرو آسیب بزند و عمر آن را کاهش دهد. به همین خاطر برخی فروشندگان با اشاره به این موضوع سعی میکنند به خریدار القا کنند که با وجود پلاک شهرستان، خودرو بیشتر در تهران یا شهرهایی با آب و هوای معتدل استفاده شده است.
ماشین خانگی
ماشین خانگی یعنی خودرو بیشتر زمانها در پارکینگ بوده و استفاده سنگینی از آن نشده است. البته این عنوان بیشتر جنبه تبلیغاتی دارد و باید با بررسی فنی صحت آن مشخص شود.
زاپاس زیر ماشین نرفته
یعنی خودرو آنقدر کماستفاده یا سالم بوده که هرگز نیاز به استفاده از لاستیک زاپاس پیدا نکرده است. گاهی هم به تعویض همزمان همه لاستیکها اشاره دارد. برای اطمینان از تطابق لاستیک زاپاس خودرو با نیاز شما، بلاگ آموزش خواندن علائم روی لاستیک را مطالعه کنید.
صفر خشک
صفر خشک یعنی خودرو عملاً بدون کارکرد است و کیلومتر آن فقط مسافت جابهجایی کارخانه را نشان میدهد. با این حال، در بازار ایران گاهی این اصطلاح به اشتباه برای خودروهای کارکرده هم استفاده میشود.
در حد صفر
این یکی از اغراقآمیزترین اصطلاحات بازار است و ارزش استناد ندارد. خودرویی با کارکرد بالا، حتی اگر سالم باشد، هرگز در حد صفر نیست.
کم کار
کمکار بودن نسبی است، اما به طور میانگین، خودرویی که سالانه کمتر از ۱۵ هزار کیلومتر کار کرده باشد کمکار محسوب میشود. بررسی میزان ساییدگی کابین میتواند صحت این ادعا را مشخص کند.
لازرورقی
این اصطلاح برای خودروهایی به کار میرود که کارکرد پایینی دارند و از نظر فنی و ظاهری در وضعیت بسیار مطلوبی قرار گرفتهاند. چنین خودروهایی معمولاً با دقت نگهداری شدهاند و استهلاک کمی دارند. به بیان ساده، وقتی خودرویی لازرورقی توصیف میشود، یعنی ظاهری تمیز و حال و هوایی نزدیک به خودروی صفر دارد. البته برای اطمینان از لازرورقی بودن خودرو بهتر است از کارشناسی خودرو در محل کمک بگیرید.
فنی درجه یک
این عبارت یعنی فروشنده بیشتر روی سلامت فنی تاکید دارد تا ظاهر خودرو. با این حال، در بسیاری از موارد حتی وضعیت فنی هم نیاز به بررسی دقیق دارد و نباید صرفاً به این جمله اعتماد کرد.
جلو عقب پلمپ
یعنی خودرو تصادف نسبتاً شدیدی داشته اما آسیب به شاسی، سقف یا ستونها نرسیده است. این خودروها ریسک متوسطی دارند و حتماً باید کارشناسی شوند.
شاسی پلمپ
شاسی پلمپ به خودرویی گفته میشود که شاسی آن کاملاً سالم و دستنخورده باشد و هیچگونه آثار ضربه، تصادف یا رنگشدگی در آن دیده نشود. در چنین خودرویی بخشهایی مانند سقف، ستونها، صندوق عقب، کاپوت و سایر قسمتهای اصلی بدنه نیز سالم هستند و سابقه تصادف ندارند.
موتور تعویض
اگر خودرو تصادف شدیدی داشته باشد یا از بهترین روش موتور شویی ماشین استفاده نشود، باید موتور خودرو تعویض شود. خودرویی که موتور آن تعویض شده نیاز به بررسی تخصصی، مدارک قانونی و استعلام دقیق دارد. خرید چنین ماشینی بدون کارشناسی حرفهای ریسک بالایی دارد.
خودرو با اصالت
اصالت یعنی شماره شاسی، موتور و پلاک خودرو با هم مطابقت دارند. این اصطلاح بیشتر برای خودروهای کلاسیک یا خاص استفاده میشود.
خودروی مهاجر
خودروی مهاجر به ماشینهای قاچاق گفته میشود که امکان پلاک شدن در ایران ندارند. خرید و استفاده از این خودروها غیرقانونی است.
بدون رنگ
بدون رنگ یعنی تمام بدنه خودرو رنگ فابریک کارخانه است و فقط سپرها ممکن است رنگ شده باشند، که جزو بدنه محسوب نمیشوند.
دور رنگ
اصطلاح ماشین دوررنگ در معاملات خرید و فروش خودرو به خودرویی گفته میشود که بخشهای جانبی بدنه آن رنگ شدهاند، اما قسمتهایی مانند سقف، کاپوت، صندوق عقب و ستونها بدون رنگ باقی ماندهاند. این نوع رنگشدگی معمولاً در بررسی وضعیت بدنه خودرو اهمیت زیادی دارد و باید هنگام معامله به آن توجه شود.
آبرنگ
آبرنگ یعنی فقط یک لایه نازک رنگ برای پوشاندن خط و خشهای سطحی پاشیده شده و خودرو تصادف سنگین نداشته است.
یک لکه رنگ
به رنگشدگی محدود و جزئی در بخشهایی مثل گلگیر یا درها گفته میشود. محل لکه اهمیت زیادی دارد و باید حتماً بررسی شود.
کامل رنگ
خودروی کاملرنگ یعنی کل بدنه آن رنگ شده است. قیمت پایینتر دارد اما ریسک فنی و بدنه بالایی هم به همراه دارد.
فول سرامیک
یعنی روی بدنه خودرو پوشش نانوسرامیک اجرا شده است. این موضوع فقط زمانی ارزشمند است که به صورت اصولی و توسط متخصص انجام شده باشد.
کاپوت تعویض
تعویض کاپوت معمولاً نشانه ضربه شدید از جلو است و احتمال آسیب به بخشهای فنی و شاسی را افزایش میدهد. بررسی دقیق در این موارد ضروری است.
اتاق تعویض
اتاق تعویض یعنی بدنه کامل خودرو جایگزین شده است. این خودروها فقط برای افراد حرفهای و با قیمت منطقی ارزش خرید دارند.
خودروهای دو تا یکی
دو تا یکی به خودرویی گفته میشود که از ترکیب قطعات دو یا چند خودرو ساخته شده است. خرید و فروش این خودروها ریسک بسیار بالایی دارد و ممکن است از نظر قانونی نیز مشکلساز باشد. قبل از خرید چنین خودروهایی، حتماً از مراکز کارشناسی خودرو در تهران کمک بگیرید.
در نهایت…
در نهایت، آشنایی با اصطلاحات رایج در خرید و فروش خودرو به شما کمک میکند آگهیها را دقیقتر بخوانید، حرفهای فروشنده را درست تحلیل کنید و فریب آگهیهای اغراقآمیز یا تبلیغاتی را نخورید. دانستن تفاوت مفاهیمی مثل دوررنگ، جلو عقب پلمپ، کمکار یا فول کامل باعث میشود تصمیمگیری شما بر اساس وضعیت واقعی خودرو باشد، نه تبلیغات. البته کارشناسی فنی و بدنه را هم فراموش نکنید.
سوالات متداول
آیا میتوان فقط با تکیه بر اصطلاحات به کار رفته در آگهی فروش خودرو، وضعیت واقعی خودرو را تشخیص داد؟
خیر. اصطلاحات به کار رفته در آگهیهای فروش خودرو بیشتر جنبه بازاری و تبلیغاتی دارند و الزاماً تصویر دقیقی از وضعیت واقعی خودرو ارائه نمیدهند. بسیاری از این عبارات مثل «در حد صفر»، «فنی درجه یک» یا «ماشین خانگی» قابل اثبات نیستند و باید با کارشناسی فنی و بدنه صحت آنها بررسی شود.
کدام اصطلاحات در خرید خودرو ریسک بیشتری دارند و نیازمند بررسی دقیقتر هستند؟
اصطلاحاتی مانند «جلو عقب پلمپ»، «دور رنگ»، «موتور تعویض»، «کاپوت تعویض» و «اتاق تعویض» از جمله موارد پرریسک محسوب میشوند. این عبارات معمولاً به سابقه تصادف یا تعمیرات اساسی اشاره دارند و خرید چنین خودروهایی بدون کارشناسی حرفهای میتواند ضرر مالی به همراه داشته باشد.
آیا اصطلاحاتی مثل فول کامل، لازرورقی یا کمکار ارزش قیمتی خودرو را تضمین میکنند؟
خیر. این اصطلاحات بیشتر برداشت ذهنی فروشنده را نشان میدهند و استاندارد مشخصی ندارند. برای مثال، «فول کامل» ممکن است از نظر یک فروشنده فقط چند آپشن ساده باشد یا «کمکار» بدون تطابق با فرسودگی کابین و قطعات معنا نداشته باشد. معیار اصلی تعیین ارزش خودرو، بررسی فنی، بدنه و مدارک آن است.
