با افزایش چشمگیر قیمت خودرو، قطعات یدکی و هزینههای تعمیرات، اهمیت سرویس دورهای خودرو بیش از هر زمان دیگری احساس میشود. سرویس منظم و به موقع خودرو نهتنها از بروز خرابیهای ناگهانی و هزینههای سنگین تعمیر جلوگیری میکند، بلکه باعث میشود بخشهای مختلف خودرو عملکرد بهتری داشته باشند و عمر مفید آنها افزایش یابد. در واقع، رسیدگی دورهای به خودرو نوعی سرمایهگذاری برای حفظ سلامت و ارزش آن است که در بلندمدت میتواند صرفهجویی قابلتوجهی در هزینهها به همراه داشته باشد. در ادامه، بهطور کامل بررسی میکنیم که سرویس دورهای خودرو چیست، چه بخشهایی را شامل میشود و چگونه میتوان آن را بهصورت صحیح و اصولی انجام داد.
فهرست مطالب
سرویس دورهای خودرو چیست؟
سرویس دورهای خودرو به مجموعهای از بررسیها، بازدیدها و اقدامات نگهداری گفته میشود که در بازههای زمانی مشخص یا پس از طی کردن مسافت معین روی خودرو انجام میشود. هدف از این سرویسها، حفظ عملکرد مطلوب خودرو، پیشگیری از خرابیهای ناگهانی و افزایش طول عمر قطعات مختلف آن است. در سرویس دورهای، بخشهای مهم خودرو مانند روغن موتور، فیلترها، لاستیکها، سیستم ترمز، باتری، مایعات خودرو و سایر قطعات فنی مورد بررسی قرار میگیرند و در صورت نیاز، تعویض یا تعمیر میشوند. انجام این اقدامات به موقع باعث میشود مشکلات کوچک قبل از تبدیل شدن به خرابیهای پرهزینه شناسایی و برطرف شوند.
بسیاری از رانندگان تصور میکنند تا زمانی که خودرو بدون مشکل کار میکند، نیازی به بازدید و سرویس ندارد؛ در حالی که کارخانهها چک لیست سرویس ماشین صفر هم ارائه میدهند. این بازدیدهای منظم نهتنها از بروز آسیبهای جدی جلوگیری میکنند، بلکه به حفظ ایمنی، کاهش هزینههای تعمیرات و بهبود عملکرد خودرو در بلندمدت نیز کمک میکنند. به طور کلی، سرویس دورهای را میتوان یکی از مهمترین اصول نگهداری خودرو دانست؛ اقدامی ساده اما مؤثر که نقش مهمی در افزایش سلامت، کارایی و دوام خودرو ایفا میکند.
مزایای انجام به موقع سرویسهای دورهای خودرو
انجام درست و به موقع سرویسهای دورهای خودرو مزایای متعددی دارد که منجر به افزایش عمر خودرو و بهبود عملکرد آن میشود. در ادامه شما را با مزایا سرویسهای دورهای آشنا میکنیم:
- صرفهجویی در هزینهها
- افزایش ایمنی
- افزایش عمر مفید خودرو
- عملکرد بهینه و مصرف سوخت کمتر
- پیشگیری از خرابی خودرو
- افزایش ارزش آن
سرویس دورهای خودرو شامل چیست؟
سرویس دورهای خودرو مجموعهای از بررسیها و اقدامات نگهداری است که به صورت منظم و در بازههای زمانی یا کیلومتری مشخص انجام میشود. انجام این سرویسها باعث افزایش عمر قطعات، کاهش هزینههای تعمیرات سنگین، بهبود عملکرد خودرو و افزایش ایمنی رانندگی میشود. در ادامه، مهمترین مواردی که باید در چک لیست سرویس دورهای خودرو قرار داشته باشند را بررسی میکنیم.
۱. بررسی و تعویض روغنموتور
روغنموتور وظیفه روانکاری قطعات داخلی موتور و کاهش اصطکاک را بر عهده دارد. با گذشت زمان، روغن کیفیت خود را از دست میدهد و نمیتواند بهخوبی از قطعات موتور محافظت کند. به همین دلیل، توصیه میشود بسته به نوع خودرو و روغن مصرفی، هر ۴ تا ۱۰ هزار کیلومتر یا تقریباً هر سه ماه یکبار روغن موتور خودرو بررسی و در صورت نیاز تعویض شود. استفاده از روغن استاندارد و مناسب خودرو نقش مهمی در سلامت موتور و جلوگیری از استهلاک زودهنگام آن دارد.
اگر قصد انجام سرویس دورهای یا تعویض روغن خودرو را دارید، میتوانید از طریق صفحه بهترین تعویض روغنیهای تهران، نزدیکترین و مناسبترین مرکز را انتخاب کرده و برای انجام خدمات مراجعه کنید.
۲. بررسی سیستم خنککننده
سیستم خنککننده وظیفه کنترل دمای موتور را بر عهده دارد و از داغ شدن بیش از حد پیشرانه جلوگیری میکند. در سرویس دورهای باید وضعیت ضدیخ، نشتیها، شلنگها و عملکرد رادیاتور بررسی شود. همچنین شستوشوی کامل سیستم و تعویض مایع خنککننده در بازههای توصیهشده توسط سازنده خودرو، از ایجاد رسوب و آسیب به موتور جلوگیری میکند.
۳. کنترل کیفیت سوخت مصرفی
استفاده از سوخت با اکتان مناسب و کیفیت مطلوب، تأثیر مستقیمی بر عملکرد موتور دارد. سوخت نامناسب میتواند باعث کاهش راندمان، افزایش مصرف و حتی ایجاد آسیب در قطعات پیشرانه شود. در سرویسهای دورهای بهتر است همواره از سوختی استفاده شود که توسط سازنده خودرو توصیه شده است.
۴. بررسی سیستم تهویه مطبوع و کولر
عملکرد مناسب سیستم تهویه، بهویژه در فصول گرم سال، اهمیت زیادی دارد. کاهش قدرت سرمایش کولر میتواند نشانه کم شدن گاز مبرد یا وجود ایراد در سیستم باشد. در سرویس دورهای باید عملکرد کولر، وضعیت کمپرسور و میزان گاز مبرد بررسی و در صورت نیاز شارژ شود.
۵. بازدید و تعویض شمعها
شمعها وظیفه ایجاد جرقه برای احتراق سوخت در موتور را بر عهده دارند. خرابی یا فرسودگی آنها میتواند موجب بد روشن شدن خودرو، کاهش شتاب و افزایش مصرف سوخت شود. به همین دلیل، بررسی و تعویض شمعها در زمان مناسب یکی از بخشهای مهم سرویس دورهای محسوب میشود.
۶. بررسی تسمهها
تسمه تایم و تسمه دینام از قطعات حیاتی خودرو هستند که به دلیل قرار گرفتن در معرض گرما و فشار، به مرور زمان دچار فرسودگی میشوند. در سرویس دورهای باید وجود هرگونه ترک، پارگی یا ساییدگی در تسمهها بررسی شود، زیرا خرابی این قطعات میتواند خسارتهای سنگینی به موتور وارد کند.
۷. تعویض فیلتر هوا
فیلتر هوا از ورود گردوغبار و آلودگی به موتور جلوگیری میکند. کثیف شدن این فیلتر باعث کاهش راندمان موتور، افت شتاب و افزایش مصرف سوخت میشود. معمولاً توصیه میشود فیلتر هوا هر ۱۲ تا ۱۵ هزار کیلومتر یا حداقل سالی یکبار تعویض شود.
۸. تعویض فیلتر روغن
فیلتر روغن وظیفه جذب ذرات و آلودگیهای موجود در روغنموتور را بر عهده دارد. اگر این فیلتر بهموقع تعویض نشود، آلودگیها میتوانند به قطعات داخلی موتور آسیب وارد کنند. به همین دلیل، فیلتر روغن باید همزمان با هر بار تعویض روغنموتور جایگزین شود.
۹. بررسی و تعویض فیلتر سوخت
فیلتر سوخت از ورود ذرات و ناخالصیها به سیستم سوخترسانی و انژکتورها جلوگیری میکند. گرفتگی این فیلتر میتواند باعث کاهش قدرت موتور، ریپ زدن و افزایش مصرف سوخت شود. بازدید و تعویض دورهای آن، عملکرد بهینه سیستم سوخترسانی را تضمین میکند.
۱۰. سرویس گیربکس
روغن گیربکس وظیفه روانکاری و خنکسازی قطعات داخلی جعبهدنده را بر عهده دارد. کاهش کیفیت روغن گیربکس میتواند موجب سخت شدن تعویض دنده و استهلاک زودهنگام قطعات شود. بنابراین، بررسی و تعویض بهموقع روغن گیربکس یکی از بخشهای مهم سرویسهای دورهای خودرو است.
۱۱. بررسی مجموعه کلاچ
در خودروهای دندهای، کلاچ نقش مهمی در انتقال قدرت موتور به گیربکس دارد. سفت یا نرم شدن غیرعادی پدال، درگیری نامناسب کلاچ و ایجاد صداهای غیرمعمول از نشانههایی هستند که لزوم بررسی این سیستم را نشان میدهند.
۱۲. بررسی باتری
باتری تأمینکننده انرژی مورد نیاز برای استارت و تجهیزات برقی خودرو است. در سرویس دورهای باید وضعیت شارژ باتری، تمیزی قطبها و وجود هرگونه خوردگی بررسی شود. رسیدگی به باتری از بروز مشکلاتی مانند روشن نشدن خودرو جلوگیری میکند.
۱۳. بررسی سیستم ترمز
ترمز یکی از مهمترین بخشهای ایمنی خودرو است. در سرویس دورهای باید وضعیت لنتها، دیسکها، روغن ترمز و اجزای مختلف سیستم ترمز بررسی شود. هرگونه کاهش عملکرد ترمز یا تغییر در وضعیت روغن ترمز باید جدی گرفته شود تا از بروز حوادث احتمالی جلوگیری شود.
۱۴. بازدید سیستم تعلیق و فرمان
سیستم تعلیق و فرمان تأثیر مستقیمی بر کیفیت رانندگی، کنترل خودرو و ایمنی سرنشینان دارند. کمکفنرها، بوشها، اتصالات و سیستم فرمان باید بهصورت منظم بررسی شوند تا از ایجاد لرزش، صداهای غیرعادی و کاهش پایداری خودرو جلوگیری شود.
۱۵. بررسی رینگها و لاستیکها
لاستیکها تنها نقطه تماس خودرو با سطح جاده هستند و سلامت آنها اهمیت زیادی دارد. در سرویسهای دورهای باید فشار باد، میزان ساییدگی، وجود ترک یا آسیب و وضعیت رینگها بررسی شود. همچنین جابهجایی دورهای لاستیکها به افزایش طول عمر و سایش یکنواخت آنها کمک میکند.
۱۶. رسیدگی به بدنه و شیشهها
شستوشوی صحیح بدنه، بررسی سلامت رنگ، وضعیت چراغها، شیشهها و تیغههای برفپاککن از دیگر موارد مهم سرویس دورهای است. رسیدگی به این بخشها علاوه بر حفظ ظاهر خودرو، ایمنی رانندگی را نیز افزایش میدهد.
۱۷. نظافت و نگهداری کابین
تمیز نگه داشتن فضای داخلی خودرو علاوه بر ایجاد حس بهتر در رانندگی، به افزایش عمر تجهیزات داخلی نیز کمک میکند. در سرویس دورهای باید فیلتر کابین، روکشها، تریم داخلی و سیستم تهویه بررسی و در صورت نیاز تمیز یا تعویض شوند تا کیفیت هوای داخل خودرو حفظ شود.
بهترین زمان برای سرویس دورهای خودرو
بهترین زمان برای سرویس دورهای خودرو به میزان کارکرد، شرایط رانندگی و توصیههای سازنده بستگی دارد. بهطور کلی، خودروها باید در بازههای مشخصی از نظر کیلومتر یا زمان مورد بررسی قرار بگیرند تا قطعات مصرفی و فنی آنها قبل از ایجاد خرابیهای جدی، سرویس یا تعویض شوند. رعایت زمانبندی سرویسهای دورهای علاوه بر افزایش عمر مفید خودرو، از هزینههای سنگین تعمیرات جلوگیری میکند و باعث میشود خودرو همیشه در بهترین شرایط عملکردی و ایمنی قرار داشته باشد.
سرویس ۱۰ هزار کیلومتر؛ اولین و مهمترین سرویس خودرو
سرویس ۱۰ هزار کیلومتر بهعنوان سرویس پایه شناخته میشود و یکی از مهمترین مراحل نگهداری خودرو است. در این بازه، روغنموتور و فیلتر روغن که وظیفه روانکاری و محافظت از قطعات موتور را بر عهده دارند، باید تعویض شوند. همچنین وضعیت فیلتر هوا، سطح مایعاتی مانند آب رادیاتور و روغن ترمز، لنتها و لاستیکها نیز بررسی میشود. انجام بهموقع این سرویس از افزایش اصطکاک قطعات موتور، بالا رفتن مصرف سوخت و کاهش راندمان خودرو جلوگیری میکند. به همین دلیل، تأخیر در سرویس ۱۰ هزار کیلومتر میتواند در بلندمدت به موتور آسیب وارد کند و هزینههای تعمیر را افزایش دهد؛ پس حتی اگر برای سرویس ماشین وقت ندارید، از خدمات سرویس دوره ای خودرو در محل استفاده کنید.
برای مطالعه بیشتر پیشنهاد میکنیم مقاله <بهترین زمان تعویض روغن موتور در انواع خودروها> را نیز مطالعه کنید.
سرویس ۲۰ هزار کیلومتر؛ زمان رسیدگی به قطعات مصرفی مهم
در سرویس ۲۰ هزار کیلومتر، علاوه بر بررسیهای اولیه، برخی از قطعات مصرفی مهم نیز وارد چرخه تعویض و بازدید میشوند. در این مرحله معمولاً فیلتر هوا و فیلتر کابین تعویض شده و وضعیت شمعها بررسی میشود. همچنین سیستم ترمز و سیستم خنککننده خودرو بهصورت کامل مورد بازبینی قرار میگیرند. این سرویس تأثیر قابلتوجهی بر کیفیت رانندگی دارد، زیرا تعویض بهموقع فیلترها و اطمینان از عملکرد صحیح سیستمهای مختلف، باعث بهبود شتاب، کاهش مصرف سوخت و افزایش آسایش سرنشینان میشود.
سرویس ۳۰ هزار کیلومتر؛ پیشگیری از تعمیرات پرهزینه
سرویس ۳۰ هزار کیلومتر را میتوان یک سرویس نیمهسنگین و بسیار مهم برای خودرو دانست. در این مرحله، بخشهایی که استهلاک بیشتری دارند بهصورت دقیقتر بررسی میشوند. روغن گیربکس در صورت نیاز بررسی یا تعویض میشود و تسمههای مختلف مانند تسمه دینام و تسمه تایم (عمر مفید تسمه تایم) از نظر سلامت و فرسودگی مورد ارزیابی قرار میگیرند. علاوه بر این، سیستم تعلیق، جلوبندی، باتری، سیستم برق و برخی از سنسورهای موتور نیز بررسی میشوند. انجام این سرویس در زمان مناسب میتواند از خرابیهای ناگهانی و تعمیرات پرهزینه جلوگیری کرده و عملکرد نرم و ایمن خودرو را برای مدت طولانیتری حفظ کند.
اگرچه میزان کارکرد خودرو مهمترین معیار برای تعیین زمان سرویس است، اما نباید عامل زمان را نادیده گرفت. حتی اگر خودرو مسافت زیادی طی نکند، روغنها، مایعات و برخی قطعات مصرفی به مرور زمان کیفیت خود را از دست میدهند. به همین دلیل، کارشناسان توصیه میکنند خودرو حداقل سالی یکبار بهطور کامل سرویس و بازبینی شود. بهطور کلی، بهترین زمان برای سرویس دورهای خودرو زمانی است که قبل از بروز علائم خرابی و مطابق برنامه زمانبندی توصیهشده، قطعات مختلف خودرو بررسی و در صورت نیاز تعویض شوند. این کار باعث افزایش طول عمر خودرو، حفظ ایمنی سرنشینان و کاهش چشمگیر هزینههای نگهداری در آینده خواهد شد.
چک لیست سرویس دورهای خودرو
برای اینکه خودروی شما همیشه آماده حرکت باشد و دچار خرابیهای ناگهانی نشود، بهتر است سرویسهای دورهای را طبق یک برنامه منظم انجام دهید. داشتن یک چک لیست دقیق کمک میکند هیچ مورد مهمی از قلم نیفتد و سلامت خودرو همیشه در بهترین حالت باقی بماند. در ادامه، مهمترین مواردی که باید در هربار سرویس دورهای خودرو بررسی شوند را با هم مرور میکنیم.
سیستم ایمنی
- میزان کشش و سلامت سگک کمربند ایمنی
- سلامت چراغ خودرو
- قدرت ترمز دستی برقی و معمولی
- ارزیابی شیشه خودرو و آینه ماشین
- کارکرد صحیح تیغههای برف پاک کن
- اندازهگیری فشار باد لاستیکها و میزان سایش آج آن
- سلامت بوق خودرو
- تکمیل بودن وسایل زاپاس
- سالم بودن شلنگهای رادیاتور و اطمینان از نشتی نداشتن آن
- تمیز بودن فیلتر خودرو
- سلامت باتری خودرو
- سالم بودن تسمههای خودرو (تسمه تایم، کشش تسمه درایو کمکی و..)
- سلامت موتور
لاستیک و چرخ
- فشار لاستیک
- بررسی ساختار لاستیک
- میزان سایش و خوردگی تایر
- سلامت لاستیک زاپاس
- کارکرد صحیح جک خودرو
- تراز بودن فرمان خودرو و سیستم تعلیق
چراغ ها
- چراغ جلو
- چراغ خطر
- چراغ ترمز
- چراغ معکوس
- چراغ مه شکن
قطعات ساده
- چراغهای نشانگر
- قطعات نمای ظاهری خودرو
- واشرهای شیشه جلو
- وضعیت فیلتر گرده یا پولن
- اطمینان از عدم ترک، شکستگی یا تراشه در شیشه جلو
- بررسی وضعیت پلاک
ترمزها
- وضعیت روغن ترمز و تعویض آن
- لنت ترمز و سلامت آن
- دیسک ترمز
- چشمی لولهها و شلنگهای ترمز
- عملکرد ترمز دستی روی شیب
- بررسی چشمی کالیپرهای ترمز
کمک فنرها
- گردگیر پلوس
- وضعیت ضربهگیر چرخ
- بلبرینگهای چرخ
اگزوز
- بررسی دود ظاهری اگزوز
- بررسی وضعیت لوله اگزوز و مبدل کاتالیست و سایر اجزای آن
مایعات خودرو
- کیفیت روغن موتور و میزان آن
- روغن گیربکس (واسکازین)
- روغن دیفرانسیل
- مایع خنککننده رادیاتور و آب آن
- مایع شیشهشوی خودرو
- مایع هیدرولیک فرمان
- اَدبلو (فقط برای ماشینهای دیزلی)
سیستم محرکه
- ایمنسازی گردگیرها و نداشتن نشتی
- سطح مایع کلاچ
- بررسی نشتی در سیستم گیربکس
سخن پایانی
سرویس دورهای خودرو را نباید یک هزینه اضافی دانست؛ بلکه سرمایهگذاری برای حفظ سلامت، ایمنی و عملکرد بهتر خودرو است. رسیدگی منظم به بخشهای مختلف خودرو، میتواند از بسیاری از خرابیهای ناگهانی و تعمیرات سنگین جلوگیری کند. همچنین خودرویی که به صورت منظم سرویس میشود، مصرف سوخت بهینهتری دارد، رانندگی با آن لذتبخشتر است و ارزش خود را در طول زمان بهتر حفظ میکند. بنابراین، با داشتن یک برنامه منظم برای سرویسهای دورهای، میتوانید با خیال آسودهتر رانندگی کنید و عمر مفید خودروی خود را افزایش دهید.
سوالات متداول
سرویس دورهای خودرو چقدر زمان میبرد؟
یک سرویس کامل و جامع حدود 3 ساعت زمان میبرد.
چه مایعاتی در خودرو باید به طور منظم بررسی شوند؟
روغن موتور، مایعات ترمز، مایعات خنککننده باید به طور منظم چک شوند.
هزینه سرویس دورهای خودرو چقدر است؟
هزینههای سرویس دورهای بسته به نوع خودرو و خدماتی که دریافت میکنید، متفاوت است.
